LOGO
pl en

Nieprawidłowo kształtująca się osobowość w okresie adolescencji – trudności diagnostyczne oraz dylematy terapeutyczne

Marta Nowak1, Joanna Hyrnik1, Małgorzata Janas-Kozik1,2

Affiliacja i adres do korespondencji
PSYCHIATR. PSYCHOL. KLIN. 2010, 10 (1), p. 45-51
Streszczenie

Klasyfikacja ICD-10 opisuje zaburzenia osobowości jako głęboko utrwalone paradygmaty zachowań, odbiegające od przeciętnych wzorców przyjętych w danej kulturze. Charakteryzują się mało elastycznymi reakcjami na różne sytuacje indywidualne i społeczne oraz trudnościami na wielu płaszczyznach funkcjonowania psychologiczno-społecznego. Osobowość to wewnętrzny system regulacji pozwalający na adaptację i wewnętrzną integrację myśli, uczuć i zachowania w określonym środowisku w wymiarze czasowym (poczucie stabilności). Terminem zaburzenie określa się efekt niedopasowania potrzeb, sposobu ich zaspokajania i sposobu realizacji zadań jednostki na danym etapie życia do wymogów społecznych, czyli aktywności własnej do wymagań społecznych i kulturowych obowiązujących w środowisku jednostki. W przypadku podejrzenia nieprawidłowo kształtującej się osobowości u młodego człowieka problem stanowi wyraźny brak kryteriów diagnostycznych dla dzieci i adolescentów, którzy przejawiają znacznie trwalsze i niepoddające się zmianom mechanizmy funkcjonowania. Celem pracy jest ukazanie problematyki osobowości nieprawidłowo kształtującej się na przykładzie dwóch pacjentek w okresie adolescencji z zaburzeniami odżywiania oraz cechami nieprawidłowo kształtującej się osobowości – w kierunku neurotycznej i z pogranicza. W prezentowanych przypadkach występuje podobieństwo kliniczne objawów z zakresu odżywiania się, jednak rola tych symptomów w życiu chorych oraz ich rozumienie są różne. W neurotycznej organizacji osobowości główne mechanizmy obronne skupiają się wokół wyparcia oraz innych zaawansowanych rozwojowo działań defensywnych, a w przypadku zaburzeń typu borderline dominują przede wszystkim prymitywne obrony, co miały pokazać przedstawione przypadki chorych.

Słowa kluczowe
zaburzenia osobowości, adolescencja, jadłowstręt psychiczny, osobowość neurotyczna, osobowość borderline